LUISTER: Hoe hierdie SA padda die eerste swangerskap-toets geraak het
21
Okt 2021

Lees meer in

As 'n vrou in die vyftigerjare wou weet of sy swanger was, moes sy haar urine in 'n padda laat spuit.

Klik op “Listen in browser” indien jy soomloos wil luister en voortlees:

Die platanna, Xenopus laevis, leef al vir miljoene jare in vrede in Afrika suid van die Sahara. Totdat ‘n wetenskaplike met die naam Lancelot Hogben haar rus in die vyftigerjare versteur het…

Hogben bestudeer vroeg in sy loopbaan hormone deur dit in paddas in te spuit. En dit sou later ook die lot word van ons geliefde, (of grillerige platanna). In 1927 word dit toe ook so toe hy na Suid-Afrika verhuis en sy eksperimente hier voorsit met die platanna in sy visier.

In die 1930s spuit hy die platanna in met uittreksels uit ‘n os se pituïtêre klier – ‘n hormoonfabriek in die brein. In reaksie hierop het die padda begin eiers lê. Maar dit was bloot toevallig. Destyds het wetenskaplikes geweet dat die urine van swanger vroue hormone bevat en dat dit die ontwikkeling van eierstokke beïnvloed. As dieselfde hormone die eierlê in die platanna kan veroorsaak, kan die padda moontlik ‘n lewendige swangerskapstoets wees.

Hogben, moeg vir rassisme in Suid-Afrika glo, keer met ‘n hele kolonie platannas terug na Engeland waar ‘n kollega later sy werk voortsit en aantoon dat hulle betroubaar eiers sou lê as hulle aan die urine van swanger vroue blootgestel word, en het bevestig dat hulle nie spontaan eiers lê as hulle nie gepaar het nie. Hoewel Hogben krediet vir sy werk gekry het, was daar ook Suid-Afrikaanse spanne wat dieselfde toetse gedoen het.

En so was dit dat tienduisende paddas tussen die veertiger- en sestigerjare met menslike urine toegedien is.
Die “Hogben-toets” was eenvoudig: Versamel urine van ‘n vrou en spuit dit vars en onbehandeld onder die vel van ‘n wyfie platanna in. Wag dan. As die vrou swanger is, tussen vyf en 12 uur later, sal die padda ‘n groep swart-en-wit eiers produseer. Die resultate was betroubaar. Een navorser het berig dat hy, nadat hy 150 paddas ingespuit het, nooit vals positiewe gevolge gehad het nie.

Sondagtafel

Sondagtafel

Moenie ons stokvis onderskat nie. Met hierdie resep kan jy ‘n geurige dis skep.

VRA VIR DAVE

Die dag as ‘n Springbok jou tuin invaar…

As jy nou wel Springbokke in jou agterplaas aanhou, dan is hier raad. Lees hier…

How to get rid of cockroaches in an ecologically friendly way

Follow this advice if you want to get rid of cockroaches without any unnatural poisons.

Reader asks: Can you identify this awfully ugly bug?

This little bugger is not what it seems to be.

HERINNERINGE

Vergete resepte – nes jou ouma dit sou maak!

Almal het ‘n ouma of ma wat ‘n dis kon gaarmaak en optower – en wat ons nooit meer vandag maak nie – maar wat ons vir altyd sal onthou.

Dave onthou kinderdae, die ritueel van blomme pluk en sy geliefde Ouma

Ou, bekende reuke neem Dave terug na sy kinderdae en sy geliefde Ouma Lily.

Hoe ons aardsheid ons wyse bepaal

Ek het in trane uitgebars, want in my geil verbeelding het daar ’n dooie hondjie gelê in elke bos riete, biesies en ruigte…

VERKENNINGS

Die disrespek en boewery van ons begraafplase

Die skending van ons begraafplase is iets wat aandag moet kry.

Beleef die natuur en die reukruim met Dave

Dave reël gereeld uitstappies met groepe wat belangstel om hul eie wilde sampioene te versamel asook praatjies oor parfuum.

All the photos from the coldest night of the year

Judging by these photos, it was indeed a cold night.